ReadyPlanet.com
dot dot
dot
ห้องรับแขก
dot
bulletเล่าสู่กันฟัง
bulletคลีนิกเรื่องสั้น
bulletห้องพักฟื้นเรื่องสั้น
bulletบางบท...บางตอน
bulletวันเว้นวัน จันทร์ พุธ ศุกร์
bulletฟังรายการวิทยุย้อนหลัง
bulletคมคำ คำคม
bulletกระดานสนทนา
bulletสมุดเยี่ยม
bulletข่าวแวดวงวรรณกรรม
dot
ห้องสมุด
dot
bulletนักอ่านพูดถึงประภัสสร
bulletบทสัมภาษณ์ต่างๆ
bulletประภัสสร ใน สื่อ
dot
กล่องความทรงจำ
dot
bulletE-card
dot
Newsletter

dot


facebook.com/psevikul


เหรียญสองด้าน article

เหรียญสองด้าน
ผมอยู่ที่ชิญาน (Chillan) เมืองเล็ก ๆ ทางใต้ของชิลี ในวันที่นายพลอูกุสโต ปิโนเชต์
(Augusto Pinochet)
อดีตผู้นำเผด็จการของชิลีเสียชีวิต ผู้คนพากันตื่นเต้นทันทีที่ทราบข่าวนี้  ทั้ง ๆ ที่รู้ ๆ กันอยู่ว่าปิโนเชต์ซึ่งเพิ่งฉลองวันเกิดปีที่ 91 มาได้เพียงเดือนเศษ มีปัญหาเรื้อรังด้านสุขภาพ เพิ่งออกจากโรงพยาบาลมาได้ไม่นาน คงจะมีชีวิตอยู่ต่อไปได้อีกไม่ยืนยาว


ปิโนเชต์ก้าวขึ้นสู่การเป็นประธานาธิบดีของชิลี ใน ค.ศ.1974 ด้วยการนำกำลังทหาร
โค่นล้มประธานาธิบดีซัลวาดอร์ อาเยนเด้ (Salvador Allende) ผู้มีแนวคิดสังคมนิยมที่กุมชัยชนะในการเลือกตั้ง มีเพื่อนชาวชิลีเคยบอกกับผมว่า ไม่ใช่แต่สหรัฐฯ เท่านั้น ที่มีเหตุการณ์ 11 กันยาฯ (2001) ซึ่งเขย่าขวัญคนทั้งโลก ชิลีเองก็มีเหตุการณ์ 11 กันยาฯ ใน ค.ศ.1973 ซึ่งรุนแรงไม่แพ้กันมาแล้ว ภาพของทำเนียบประธานาธิบดีที่ถูกปิดล้อมด้วยรถถังและถล่มด้วยเครื่องบิน ท่ามกลางแสงเพลิงที่ลุกโชติช่วงยังติดตรึงอยู่ในความทรงจำของคนชิลีอย่างไม่รู้คลาย รวมถึงการการยิงตัวตายของอาเยนเด้ในทำเนียบประธานาธิบดี การปราบปรามฝ่ายตรงข้ามอย่างรุนแรงและโหดเหี้ยมของรัฐบาลทหาร ยังคงเป็นบาดแผลลึกอยู่ในจิตใจของชาวชิลีมาจนถึงทุกวันนี้


ภาพของนายพลปิโนเชต์ในด้านที่มองเห็นกันทั่วไปคือจอมเผด็จการทหารและทรราช
ที่กระหายเลือด มีรายงานว่าประชาชนในราว 3,000 คน ถูกสังหารเนื่องจากถูกกล่าวหาว่าเป็นฝ่ายซ้ายหรือต่อต้านรัฐบาล และอีก 30,000 คน ถูกจับกุมคุมขังและถูกทรมาน

แต่ภาพอีกด้านหนึ่งของอดีตประธานาธิบดีผู้นี้คือผู้สร้างความเป็นปึกแผ่นมั่นคงของชิลี

และวางรากฐานทางเศรษฐกิจ การเมือง และสังคม จนชิลีเป็นประเทศที่มีเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและการเมือง รวมทั้งคุณภาพชีวิตดีที่สุดในลาตินอเมริกา

ในช่วงก่อนเหตุการณ์ ค.ศ.1973 นั้น โลกอยู่ในยุคของการเผชิญหน้าในสงครามเย็น

ของประเทศอภิมหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ และรัสเซีย และที่ทำให้ผู้นำสหรัฐฯ กังวลใจอย่างมาก ก็คือการเติบโตของลัทธิสังคมนิยมในลาตินอเมริกา ซึ่งเป็นเสมือนหนามที่ยอกอกอยู่ ในชิลีเอง


ซัลวาดอร์ อาเยนเด้ นายแพทย์ผู้ชื่นชอบมาร์กซิสต์ ชนะการเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีที่มาจากซีกสังคมนิยมคนแรกของชิลี อาเยนเด้เป็นคนที่ทั้งเลื่อมใสในอุดมการณ์สังคมนิยม และเป็นนักอุดมคตินิยม เขาดำเนินนโยบายแบบซ้ายจัด อาทิ การบีบคั้นนายทุนและคนมีเงิน ดำเนินการปฏิรูปที่ดิน ยึดเหมืองทองแดงและธนาคารเป็นของรัฐ และแก้ปัญหาค่าครองชีพของประชาชนที่รุมเร้าอยู่ด้วยการประกาศขึ้นค่าแรงคนงาน แต่ห้ามผู้ผลิตขึ้นราคาสินค้า เป็นต้น ซึ่งผลที่ตามมาก็คือเศรษฐกิจที่สั่นคลอน และความวุ่นวายทางสังคม มีรายงานว่า ปิโนเชต์ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดของชิลี และมักจะปรากฏกายเคียงข้างอาเยนเด้เสมอ ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ และรัฐบาลทหารของ ประเทศอื่น ๆ ในอเมริกาใต้ ให้ทำการปฏิวัติล้มล้างอำนาจของอาเยนเด้ และสะกัดกั้นการขยายตัวของคอมมิวนิสต์ในชิลี ซึ่งแม้ว่านายเฮนรี่ คิสซิงเกอร์ อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ สมัยประธานาธิบดีนิกสัน จะออกมาปฏิเสธในภายหลังว่า เขาได้สั่งเลิกล้มแผนการนี้ตามที่ CIA เสนอมา แต่คำแก้ตัวนั้นก็คงจะฟังไม่ค่อยขึ้นสักเท่าไหร่

ภายหลังการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ใน ค.ศ.1980 ได้เปิดทางไปสู่การเลือกตั้งโดยเสรี ปิโนเชต์พยายามที่จะหน่วงเหนี่ยวอำนาจไว้ แต่การขยายเวลาการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีพ่ายแพ้ในการลงประชามติ ทำให้เขาต้องลงจากตำแหน่งประธานาธิบดีในปี 1990 แต่ยังคงอยู่ในฐานะสมาชิกวุฒิสภา   ใน ปี 1998 ระหว่างการเดินทางไปรักษาตัวที่ประเทศอังกฤษ ปิโนเชต์ก็ถูกจับกุมตามหมายศาลสเปน ในข้อหาฆาตกรรมชาวสเปนในประเทศชิลีระหว่างที่เขาเรืองอำนาจอยู่ และถูกกักบริเวณอยู่ในบ้านพักที่อังกฤษ จนถึงปี 2002 จึงถูกส่งตัวกลับชิลี ต่อมาใน ค.ศ.2004 ศาลสูงของชิลีได้ตั้งข้อหาอดีตผู้นำในคดีอาญาหลายคดี ซึ่งทำให้เขาต้องใช้ชีวิตในบั้นปลายอยู่กับการเดินทางไปให้การในศาล แม้ว่าส่วนใหญ่แล้วเขามักจะอ้างว่าจำเรื่องราวที่ผ่านมาเนิ่นนานแล้วไม่ได้ก็ตาม

ในตอนค่ำวันที่ปิโนเชต์เสียชีวิต ในกรุงซันติอาโกและเมืองต่าง ๆ ของชิลี มีคนมาชุมนุมกันมากมาย ทั้งที่เสียใจและดีใจต่อการจากไปของอดีตผู้นำผู้นี้ ในซันติอาโกมีความรุนแรงถึงขึ้นจราจลในหลายพื้นที่ ขณะที่รอบรั้วเหล็กของโรงเรียนนายร้อย ซึ่งเป็นที่ที่ปิโนเชต์เคยใช้ชีวิตอยู่หลายปีระหว่างที่เป็นนักเรียนนายร้อย และจะถูกใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีศพในวันรุ่งขึ้น มีคนจำนวนมากมาจุดเทียนและวางช่อดอกไม้เพื่อแสดงความอาลัยเต็มไปหมด

ประธานาธิบดีมิเชล บาเชเรต์ (Michelle Bachelet) ซึ่งบิดาถูกคุมขัง และตัวเธอเองถูก
ทรมานในยุคของปิโนเชต์ ประกาศให้จัดพิธีศพนายพลปิโนเชต์ในฐานะผู้บัญชาการทหารสูงสุด แต่ไม่รับรองสถานะของความเป็นอดีตประธานาธิบดี ซึ่งปิโนเชต์เองก็คาดการณ์ไว้ล่วงหน้าแล้ว ด้วยการระบุความประสงค์ให้ครอบครัวทำการฌาปนกิจศพของเขาแทนการฝังตามแบบคริสต์ศาสนิกชน ทั้งนี้ก็เพื่อป้องกันความวุ่นวายต่าง ๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นได้

ในพิธีศพของปิโนเชต์ที่โรงเรียนนายร้อยมีคนเข้าแถวยาวเหยียดจนการจราจรติดขัดไปค่อนเมือง เพื่ออำลาเขาเป็นครั้งสุดท้าย บางคนใช้เวลากว่า 6-7 ชั่วโมงในการรอคอยเพื่อหลั่งน้ำตา แต่ก็มีบางคนที่ใช้เวลานานกว่านั้น เพียงเพื่อจะเข้าไปถ่มน้ำลายรดหน้าศพ

ผมอดที่จะถามตัวเองไม่ได้ว่า จะมีเผด็จการสักกี่คนในโลกนี้ ที่จบชีวิตอย่างสงบ โดยมิได้ถูกแขวนคอหรือยิงเป้า และจะมีผู้ที่ถูกเรียกว่าทรราชสักกี่คน ที่มีทั้งคนรักและคนชังอย่างมากมายเท่ากับปิโนเชต์

เหรียญทุกเหรียญมีสองด้านเสมอ และแต่ละด้านก็ย่อมมีความแตกต่างกัน ขึ้นอยู่ที่ว่าตอนนี้เรากำลังมองด้านไหนของมันอยู่ต่างหาก


ประภัสสร เสวิกุล
ซันติอาโก, ชิลี

18
มกราคม 2550

 

ขอขอบคุณภาพสวยๆประกอบบทความจาก www.emol.com  , www.chato.cl 

Pictures  from  www.emol.com , www.chato.cl

 

ต้องการแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับบทความนี้

หรือมีคำถามต้องการสอบถามคุณประภัสสร เพิ่มเติม

ส่งอีเมล์มาได้ตามแบบฟอร์มติดต่อด้านล่างนี้เลยค่ะ หรือ อีเมล์มาที่ lantombythesea@gmail.com

 



ชื่อ
เบอร์โทรศัพท์
อีเมล
หัวข้อ
รายละเอียด



เล่าสู่กันฟัง

เรื่องของคติพจน์ประจำชาติ article
เมื่อวาน/วันนี้/และพรุ่งนี้ ของฟิเดล คาสโตร article
ราชันสองโลก (2) เช เกวารา article
ราชันสองโลก(1) article
โศลกชีวิตของฟรีด้า คาห์โล article
ซันติอาโก:จากอดีตสู่ปัจจุบัน article
ที่นี่ชิลี article
บ้านกวี พาโบล เนรูด้า article
พาโบล เนรูด้า กวีผู้ยิ่งใหญ่ตลอดกาล article
กาเบรียล กราเซีย มาร์เกซ 80 ปี แห่งความ (ไม่) โดดเดี่ยว article
เอวิต้า เปรอน สตรีที่โลกไม่ลืม article
มิลตัน ฟรายด์แมน บิดาแห่งการปฏิรูปเศรษฐกิจของชิลี article
ปริศนาบนเกาะอีสเตอร์ article
กาเบรียล่า มิสทรัล กวีหญิงรางวัลโนเบลแห่งชิลี article



Copyright © 2010 All Rights Reserved.
www.psevikul.com นิตยสารสกุลไทย นิตยสารขวัญเรือน  amarinpocketbook นานมีบุ๊คส์ ร้านหนังสือซีเอ็ด ศูนหนังสือจุฬา ร้านนายอินทร์ ประพันธ์สาสน์ เวบคุณวิกรม กรมดิษฐ์  Masharee Blog วรรณวรรธน์คาเฟ่ เวบของคุณ คีตาญชลี เวบกระบี่ทูเด เวบกลอนธรรมะ