มีคำกล่าวว่าสมองของเด็กนั้นเหมือนลิ้นชักซึ่งมีที่ว่างอยู่มาก เอาอะไรใส่ลงไปได้เยอะ แถมยังค้นหาข้าวของที่อยู่ในลิ้นชักได้ง่าย ผิดกับสมองของผู้ใหญ่ที่เหมือนลิ้นชักรก ๆ มีข้าวของต่าง ๆ ระเกะระกะไปหมด ไม่มีพื้นที่ให้ใส่อะไรลงไป หนำซ้ำยังรื้อค้นหาอะไรก็ยาก

 ข่าวคราวเรื่องสมภารเซ้งวัด หรืออธิการบดีจะขายโรงเรียน เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นในเวลาใกล้เคียงกัน และทำให้หลายคนอดที่จะถามตัวเองไม่ได้ว่า มันเกิดอะไรขึ้นในดินแดนแห่งพระพุทธศาสนา และในโรงเรียนเก่าแก่ที่เป็นเสมือนตำนานแห่งการศึกษาของประเทศไทย

  โดยไม่ต้องให้หมอดูที่ไหนมาทำนาย เราท่านก็คงจะเห็นกันทั่วไปว่าปี 2556 น่าจะเป็นปีที่หนักหนาสาหัสเอาการของทั้งภาครัฐบาล และภาคเอกชน แต่ที่เจ็บหนักก็คือประชาชนตาดำ ๆ นี่แหละครับ ทั้งนี้ก็เพราะว่านโยบายประชานิยมของรัฐบาลเริ่มจะแผลงฤทธิ์แล้ว โดยรัฐบาลก็ไม่สามารถที่จะยื้อหรือถ่วงเวลาไว้ได้อีกต่อไป เพราะสิ่งต่าง ๆ ที่พรรคเพื่อไทยได้สัญญิงสัญญาเอาไว้เมื่อตอนหาเสียงเลือกตั้ง ใน พ.ศ.2554 

   ไม่ว่าจะดีจะร้ายอย่างไร  ปี พ.ศ.2555 ก็ต้องจากเราไปในคืนวันที่ 31 ธันวาคม และไม่ว่าเราจะอยากหรือไม่อยากพบพาน ปี พ.ศ.2556 ก็ต้องมาถึงในวินาทีแรกของวันที่ 1 มกราคม เช่นที่เคยเกิดขึ้นนานนมสมกัลป์มาแล้ว นับตั้งแต่มนุษย์คิดปฏิทินขึ้นได้ และโดยไม่จำเป็นต้องให้ใครไปเคาน์ดาวน์ 

 มีคำพูดว่า “รัฐบาลที่ดีสอนให้คนอดออม รัฐบาลจอมปลอมสอนให้คนเป็นหนี้” ทั้งนี้เพราะการออมคือรากฐานที่มั่นคงของชีวิต ของสังคม และของประเทศชาติ บ้านเมืองใดประชาชนมีวินัยในเรื่องเงิน มีการประหยัด และมีการออมทรัพย์บ้านนั้นเมืองนั้นก็จะมีความเข้มแข็งด้านการเงินตามไปด้วย แต่ในทางกลับกันหากบ้านเมืองใดประชาชนขาดวินัยเรื่องเงินใช้เงินเกินตัว ลุ่มหลงในวัตถุนิยม บ้านนั้นเมืองนั้นก็จะมีฐานะทางการเงินที่ง่อนแง่น

 นิตยสารรีดเดอร์ไดเจสต์ ฉบับภาษาไทย ประจำเดือนพฤษภาคม 2012 เผยผลการสำรวจความเชื่อเรื่องผีของคนในประเทศต่าง ๆ และพบว่าคนไทยเชื่อเรื่องผีมากที่สุดในโลก คือสูงถึง 81 เปอร์เซ็นต์ รองลงไปคือมาเลเซีย 47 เปอร์เซ็นต์สหรัฐ 43 เปอร์เซ็นต์ แคนาดา และฟิลิปปินส์ เท่ากัน คือ 43 เปอร์เซ็นต์  ส่วนที่เชื่อเรื่องผีน้อยที่สุดคือฝรั่งเศส 20 เปอร์เซ็นต์

 คำว่า “สาธารณรัฐกล้วย” (Banana Republic) เป็นคำที่ใช้เรียกประเทศใดประเทศหนึ่ง ซึ่งขาดเสถียรภาพในทางการเมือง และเศรษฐกิจของประเทศขึ้นอยู่กับการส่งออกทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด ซึ่งโดยมากมักจะเป็นผลไม้หรือแร่ธาตุบางชนิด มักมีปัญหาทางชนชั้น และความขัดแย้งระหว่างนักธุรกิจ นักการเมือง และภายในกองทัพ ผู้ที่ใช้คำนี้เป็นคนแรกคือโอ.เฮนรี่ 

 ความสมดุลของการดำเนินชีวิตประการหนึ่ง คือการเป็นผู้รู้จักให้ และการเป็นผู้รู้จักรับตามกาลเวลา สถานะ และโอกาสที่หมุนเวียนเปลี่ยนไป เมื่อยังอยู่ในวัยเด็กหรือมีสถานะเป็นผู้น้อยก็อาจจะเป็นฝ่ายรับมากหน่อย แต่เมื่อเขยิบอายุ และตำแหน่งหน้าที่ขึ้นมา ก็ต้องเริ่มเป็นฝ่ายให้บ้าง และยิ่งเติบโตขึ้นเท่าไหร่ก็ต้องให้มากขึ้นเท่านั้น และไม่ใช่แค่การให้ทรัพย์สินเงินทอง หากยังรวมถึงการให้ความรู้ ให้โอกาส และให้ความปรารถนาดีด้วย

 เวลานี้ในสหรัฐเกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “ซอมบี้มาเนีย” หรือการคลั่งซอมบี้ ถึงขนาดที่ทางมหาวิทยาลัยแห่งบัลติมอร์ ในสหรัฐเปิดการสอนในสาขาวิชาซอมบี้ศึกษา นอกเหนือจากนวนิยายและภาพยนตร์เกี่ยวกับซอมบี้ที่กำลังได้รับความนิยมเป็นอย่างสูง รวมทั้งข่าวคราวซอมบี้ที่ทำร้ายชาวบ้าน

 เมื่อปีที่แล้ว ชาวโลกดูจะอกสั่นขวัญหายกับวันสิ้นโลกตามปฏิทินของชาวมายา และอ้างว่านักวิทยาศาสตร์ขององค์การอวกาศสหรัฐ หรือนาซ่า ได้คำนวณไว้ล่วงหน้าว่าในปี 2555 นี้  น่าจะเกิดเหตุการณ์แปลก ๆ เช่น ระบบอีเล็กทรอนิกส์จะทำงานผิดปกติ ซึ่งรวมถึงระบบควบคุมขีปนาวุธ และคอมพิวเตอร์ จะเกิดการอพยพของฝูงสัตว์เช่นนก หรือปลาวาฬ ระบบภูมิคุ้มกันในมนุษย์และสัตว์จะบกพร่อง จะเกิดอุบัติภัยทางธรรมชาติเช่น ภูเขาไฟระเบิด

 ผลการสำรวจผลความคิดเห็นของประชาชนของมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ (เอแบค)ของไทย ร่วมกับมหาวิทยาลัย UCSI ของมาเลเซีย เพื่อศึกษาเปรียบเทียบระดับการต่อต้านการทุจริตคอรัปชั่นระหว่างระหว่างคนไทยกับคนมาเลเซีย ได้ผลที่น่าสนใจว่า คนไทยร้อยละ 68.5 ยอมรับได้ ถ้ารัฐบาลคอรัปชั่น แล้วตนเองได้รับผลประโยชน์

 หลีไป๋เป็นกวีเอกของจีน มีชีวิตอยู่ในปี ค.ศ.701-761 และเป็นราชบัณฑิตในสมัยจักรพรรดิถังเสียนแห่งราชวงศ์ถังแต่ทนความแหลกเหลวของผู้มีอำนาจในบ้านเมือง และความขัดแย้งกับผู้มีอิทธิพลไม่ได้ หลังจากรับราชการได้เพียงไม่กี่ปีจึงลาออกและเดินทางกลับไปอยู่ที่บ้านเกิด ต่อมาเกิดกบฏ หลีไป๋ได้รวบรวมกำลังเข้าปราบกบฏร่วมกับเจ้าชายหลี่หลินจนมีชัยชนะ

 มีรายงานข่าวที่น่าสนใจเกี่ยวกับสตรีจีนและอเมริกัน ข่าวที่เกี่ยวกับจีนก็คือการที่ตัวแทนจำหน่ายรถยนต์ในประทศจีนนิยมให้พริตตี้ใส่บิกินี ซีทรู เปลือยอก หรือเปลือยกาย เพื่อโปรโมทสินค้าของตนตามงานมอเตอร์โชว์ต่าง ๆ  กับข่าวภรรยาทหารอเมริกันที่ไปสู้รบในอัฟกานิสถานและอิรัก ออกมาเปลือยแผ่นหลังเพื่อเขียนข้อความบรรยายความเจ็บปวดจากชะตากรรมของบรรดาสามี

 นาทีนี้ถ้าใครในประเทศไทยไม่พูดถึงประชาคมอาเซียน ก็อาจถูกมองว่าเชยตกขอบ ดังนั้น ทุกหนทุกแห่งจึงต้องมีการประชุม การเสวนา หรือการบรรยายเรื่องอาเซียน แทบจะทุกเวทีและทุกโอกาส แต่ถ้าถามว่าพูดไปแล้วได้ผลอย่างไร ก็เห็นจะต้องอ้างอิงผลการตรวจเยี่ยมโรงเรียนต่าง ๆ ของสำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ) เมื่อเร็ว ๆ นี้

 มีกลอนอยู่บนหนึ่งซึ่งพ่อท่องให้ฟังตั้งแต่ผมยังเล็ก ๆ - กลอนบทนั้นมีว่า

“คิ้วของเขาชุ่มฉ่ำด้วยน้ำเหงื่อ

ที่ไหลเพื่องานสุจริต สร้างผลิตผล

เขาหากินทุกทางอย่างคนจน

หากทำได้เป็นทนทำทุกงาน

 การเติบโตทางเศรษฐกิจของจีนในเวลานี้ นอกจากจะสร้างความไม่สบายใจให้แก่สหรัฐ และยุโรป ซึ่งเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจมาแต่เดิมแล้ว ก็ยังสร้างความกังวลแก่ประเทศในเอเชียโดยเฉพาะประเทศที่มีชายแดนหรือน่านน้ำใกล้ชิดกับจีน จนก่อให้เกิดกระแสไม่ไว้ใจจีนขึ้น แม้ว่าจีนจะพยายามทำตัวเป็นมิตรที่ดีกับประเทศเหล่านั้น และย้ำอยู่เนือง ๆ ว่าจีนต้องการที่จะเห็นอาณาบริเวณนี้ของโลกมีเสถียรภาพและสันติสุขก็ตาม

  อาจารย์ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เคยกล่าวทีเล่นทีจริงว่า “คอรัปชั่นคือการโกงที่ยังจับไม่ได้ และการโกงคือคอรัปชั่นที่ถูกจับได้” รวมความว่าทั้งการโกงและคอรัปชั่นก็ไม่ได้ต่างอะไรกัน และแสดงให้เห็นว่าทั้งสองอย่างนั้นก็เป็นที่ทราบกันทั่วไปในสังคมไทยมาช้านานแล้ว แต่ก็มีผู้บอกว่า ไม่ว่าจะยุคใดสมัยใด เมืองไทยก็ไม่เคยมีการโกงและคอรัปชั่นมากมายและรุนแรงเท่ากับยุคนี้สมัยนี้

   อาจจะเพราะระยะนี้ผมอ่านหนังสือและชมภาพยนตร์สารคดีเกี่ยวกับสงครามค่อนข้างมาก ก็เลยเกิดความรู้สึกว่าสถานการณ์ที่น่ากลัวกว่าสงครามก็คือ สถานการณ์ที่ไม่มีสงคราม แต่ก็ไม่มีสันติภาพ นั่นก็คือสภาพภายนอกที่ดูราบเรียบ แต่ภายในยังเต็มไปด้วยปัญหาและความขัดแย้ง ซึ่งมิได้มีการแก้ไขหรือสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง 

  ได้มีโอกาสพูดคุยกับเพื่อนต่างชาติ 2-3 คน และแต่ละคนมีความคิดตรงกันว่าสังคมทุกวันนี้อยู่ในภาวะหัวเลี้ยวหัวต่อของการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ และเป็นการเปลี่ยนแปลงที่จะนำไปสู่การสั่นคลอนของรากเหง้าทางวัฒนธรรม และโครงสร้างทางสังคมทั่วโลก

  มีข่าวเกี่ยวกับพม่ามาเล่าให้ฟังครับ คือเมื่อวันจันทร์ที่ 20 สิงหาคม ที่ผ่านมา รัฐบาลพม่าได้ยกเลิกมาตรการควบคุมสื่อภายในประเทศ ซึ่งนับเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปประเทศตามนโยบายของรัฐบาลพม่าชุดปัจจุบัน ซึ่งเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่เมื่อวันที่ 30 มีนาคม ปีนี้ การยกเลิกมาตรการควบคุมสื่อดังกล่าว มีผลให้หนังสือพิมพ์ท้องถิ่น  86 ฉบับ นิตยสาร 55 ฉบับ

     ระยะนี้มีคนพยายามจะหาถ้อยคำมาอธิบายปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในประเทศไทยนับแต่เมื่อ 6-7 ปีก่อนจนทำให้การเมือง เศรษฐกิจ และสังคมของบ้านเมืองอยู่ในสภาพที่เรียกว่า “ยักตื้นติดกึก ยักลึกติดกัก” คือขยับเขยื้อนไปข้างใดไม่ได้ จะไปข้างหน้าหรือถอยไปข้างหลังก็ไม่ได้เหมือนกัน

  ในที่สุดกรุงเทพฯ ก็มีคำขวัญประจำเมืองเป็นครั้งแรก นับตั้งแต่สถาปนามา 230 ปี คำขวัญซึ่งมาจากการประกวดนั้นมีดังนี้ครับ “กรุงเทพฯ ดุจเทพสร้าง เมืองศูนย์กลางการปกครอง วัด วัง งามเรืองรอง เมืองหลวงของประเทศไทย” ซึ่งเจ้าของคำขวัญได้รับเงินรางวัล 550,000 บาท  จากผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครไปเรียบร้อยแล้ว

  เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม ที่ผ่านมา เป็นวันครบรอบหนึ่งปีของเหตุการณ์สังหารหมู่ที่นอร์เวย์ โดยคนร้ายใช้ระเบิดถล่มกลางกรุงออสโล และใช้อาวุธปืนกราดยิงนักศึกษาในเกาะเล็ก ๆ แห่งหนึ่ง ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงออสโลไปประมาณ 40 ก.ม. ผลจากเหตุการณ์รุนแรงดังกล่าว ทำให้มีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวน 77 คน คนร้ายซึ่งเป็นขายหนุ่มอายุ 32 ปี มาจากครอบครัวที่ดี มีการศึกษาดี ได้วางแผนการล่วงหน้าก่อนการลงมือเป็นเวลาร่วม 3 เดือน

  ถ้ามีการสำรวจประชามติว่าคนไทยโดยทั่วไปรู้สึกเอียนอะไรมากที่สุด คิดว่าที่น่าเอียนเป็นอันดับหนึ่งคือข่าว พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อันดับที่สองได้แก่การเคลื่อนไหวของขบวนการทางการเมืองนอกระบบรัฐสภา และอันดับสามก็คงหนีไม่พ้นจากเรื่องของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน

  ถ้าจะกล่าวว่าฝรั่งเศสเป็นมิตรประเทศเก่าแก่ของไทยก็คงไม่ผิดนัก เพราะในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ทรงมีความสัมพันธ์อันดีต่อกันกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส และมีผลประโยชน์แบบถ้อยทีถ้อยอาศัย เนื่องจากไทยต้องการสร้างดุลถ่วงแห่งอำนาจกับจักรวรรดินิยมตะวันตกเช่นดัชท์ และสเปน ที่กำลังแผ่อิทธิพลเข้ามาในเอเชีย ขณะที่ฝรั่งเศสเองก็เป็นคู่กัดกับอังกฤษทั้งในอเมริกาเหนือและอัฟริกา

  สิ่งที่น่ากังวลอย่างยิ่งของสังคมไทยทุกวันนี้ก็คือความเห็นของคนในสังคม หรือที่เรียกกันว่ากระแสสังคม ถ้าเกิดใครทำอะไรขึ้นสักอย่างหนึ่งที่ผิดเพี้ยนไปจากกรอบของสังคม ในชั้นแรกกระแสสังคมก็จะโหมกระหน่ำเข้าใส่อย่างรุนแรง จนคน ๆ นั้น แทบจะไม่เป็นผู้เป็นคน แต่เมื่ออัดกันเต็มที่แล้ว ก็จะเริ่มมีคนให้ความสงสาร เมื่อถึงตอนนี้กระแสความสงสารก็จะรุนแรงกว่า

  วันก่อนผมฟังเพลง “ลิตเติ้ล เบิร์ด ออฟ เวียดนาม” แล้วก็เลยทบทวนความจำถึงสงครามเวียดนาม ที่เริ่มต้นในปี พ.ศ.2500 และสิ้นสุดลงในปี พ.ศ.2518 ซึ่งมีสหรัฐฯกับเวียดนามเหนือ-ใต้ เป็นตัวละครสำคัญ สงครามที่ทำให้สหรัฐฯ ทุ่มเทกำลังทหารถึง 5 แสนคน อาวุธยุทโธปกรณ์ที่ทันสมัย และงบประมาณจำนวนมหาศาล ต่อสู้กับเวียดนามเหนือซึ่งขาดแคลนทั้งอาวุธและอาหาร สงครามที่คร่าชีวิตทหารสหรัฐฯ  ร่วม 60,000 คน บาดเจ็บกว่า 3 แสนคน 

  พ.ศ. 2555 เป็นวาระครบรอบ 80 ปี ที่ประเทศไทยได้เปลี่ยนแปลงการปกครองมาสู่ระบอบประชาธิปไตย แต่หากย้อนกลับไปมองช่วงเวลาที่ผ่านมา จะพบว่าประชาธิปไตยของไทยไม่ได้มีอายุถึง 80 ปี อย่างที่พูดกันหรอกครับ เพราะในช่วง 25 ปีแรก คือจาก พ.ศ.2475 ถึง 2500 นั้น เป็นการต่อสู้เพื่อช่วงชิงอำนาจในหมู่สมาชิกคณะราษฎร์ ซึ่งมีแนวคิดในทางการเมืองที่แตกต่างกัน เพราะในการก่อการนั้น แม้จะมีจุดประสงค์อันเดียวกัน แต่แรงขับแห่งวัตถุประสงค์นั้นมิได้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน 

  การเปิดตัวของนางออง ซาน ซูจี หัวหน้าพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย และผู้นำฝ่ายค้านของพม่า ที่ถูกกักบริเวณและไม่ได้เดินทางออกนอกประเทศมาเป็นเวลากว่า 20 ปี ในการประชุมเศรษฐกิจโลกที่กรุงเทพฯ  นับเป็นการเปิดประตูของประเทศพม่าที่ปิดตายมาเป็นเวลานาน และเป็นการประชาสัมพันธ์ถึงความเปลี่ยนแปลงในพม่า ทั้งในเรื่องการพัฒนาประชาธิปไตย การผ่อนปรนสิทธิเสรีภาพแก่ประชาชน

  มีข่าวเล็ก ๆ เกี่ยวกับเวียดนามข่าวหนึ่งซึ่งบางคนอาจจะมองข้ามหรือเห็นเป็นเพียงเรื่องแปลก ๆ นั่นก็คือการที่ทางการเวียดนามสั่งเลื่อนการประหารชีวิตนักโทษออกไปไม่มีกำหนด เนื่องจากขาดแคลนยาพิษที่ใช้ในการฉีดเพื่อทำให้นักโทษเสียชีวิต ขณะนี้เวียดนามมีนักโทษที่รอการประหารชีวิตอยู่กว่า 400 ราย ซึ่งทั้งหมดจะต้องใช้ชีวิตอยู่ในเรือนจำต่อไปจนกว่าทางการเวียดนามจะสามารถหายาพิษหรือวิธีการอื่นที่เหมาะสมได้